Trong những năm gần đây, Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam nhờ môi trường kinh doanh thuận lợi, vị trí chiến lược và tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định. Tuy nhiên, để thực hiện việc thành lập công ty có vốn nước ngoài, nhà đầu tư cần nắm rõ các quy định pháp luật về đầu tư và doanh nghiệp nhằm bảo đảm quá trình triển khai dự án được thuận lợi và hạn chế rủi ro pháp lý.
- Kiểm tra điều kiện tiếp cận thị trường.
Không phải mọi ngành nghề đều được mở cửa hoàn toàn đối với nhà đầu tư nước ngoài. Theo quy định pháp luật Việt Nam và các cam kết quốc tế (WTO, CPTPP, EVFTA,…) , một số ngành nghề có thể bị hạn chế về tỷ lệ sở hữu vốn, hình thức đầu tư hoặc yêu cầu nhà đầu tư phải đáp ứng các điều kiện nhất định.
Vì vậy, việc rà soát ngành nghề dự kiến kinh doanh là bước đầu tiên cần thực hiện trước khi thành lập doanh nghiệp.
- Thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư
Đối với đa số trường hợp thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, nhà đầu tư phải thực hiện thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) trước khi đăng ký thành lập doanh nghiệp.
IRC là văn bản ghi nhận thông tin cơ bản của dự án đầu tư như:
- Tên dự án đầu tư
- Nhà đầu tư thực hiện dự án
- Mục tiêu và quy mô dự án
- Tổng vốn đầu tư
- Địa điểm thực hiện dự án
- Thời gian hoạt động của dự án
Hồ sơ xin cấp IRC thường bao gồm tài liệu pháp lý của nhà đầu tư, tài liệu chứng minh năng lực tài chính, đề xuất dự án đầu tư và hồ sơ chứng minh quyền sử dụng địa điểm thực hiện dự án.
- Đăng kí thành lập doanh nghiệp
Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, nhà đầu tư thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC).
Các loại hình doanh nghiệp phổ biến bao gồm:
- Công ty TNHH một thành viên
- Công ty TNHH hai thành viên trở lên
- Công ty cổ phần
Việc lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp sẽ ảnh hưởng đến cơ cấu quản trị, trách nhiệm pháp lý và khả năng huy động vốn trong tương lai.
- Lưu ý về vốn đầu tư và góp vốn
Một trong những vấn đề quan trọng khi thành lập công ty có vốn nước ngoài là việc góp vốn đúng thời hạn và đúng phương thức theo quy định pháp luật.
Nhà đầu tư phải góp đủ vốn theo đúng thời hạn đã cam kết và thực hiện việc góp vốn thông qua tài khoản vốn đầu tư trực tiếp mở tại ngân hàng được phép hoạt động tại Việt Nam theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối.
Việc góp vốn không đúng thời hạn hoặc không đúng phương thức có thể dẫn đến các rủi ro pháp lý và bị xử phạt vi phạm hành chính.
- Tuân thủ các điều kiện sau khi thành lập
Sau khi doanh nghiệp được thành lập, nhà đầu tư cần tiếp tục thực hiện các nghĩa vụ pháp lý như:
- Đăng ký thuế và kê khai thuế;
- Thực hiện chế độ kế toán, báo cáo tài chính;
- Báo cáo hoạt động đầu tư định kỳ;
- Xin các giấy phép con đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện (nếu có);
- Tuân thủ quy định về lao động, bảo hiểm xã hội và môi trường.
Việc thành lập công ty có vốn nước ngoài tại Việt Nam không chỉ đòi hỏi nhà đầu tư đáp ứng các điều kiện tiếp cận thị trường mà còn phải thực hiện đầy đủ các thủ tục về đăng ký đầu tư tại Việt Nam, bao gồm việc xin cấp IRC và ERC theo quy định pháp luật. Để bảo đảm dự án được triển khai hiệu quả và đúng quy định, các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam nên chủ động rà soát điều kiện đầu tư, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý ngay từ giai đoạn đầu của quá trình đầu tư.
